FMT Fysiotherapie
Manuele Therapie
Webshop
Oedeemtherapie
Kaakfysiotherapie
Dry Needling
FysioFitness
Naar een gezond gewicht
COPD training
Diabetes training
Hart training
Trainen na kanker
ReintergratieTraining
Directe Toegang Fysiotherapie
Nieuwsbrief
FysioFitheidsscan
Online screeningsformulier
Ziektebeelden
Nieuws
Links
Contact
Inschrijven
Inloggen
Site Info
   
 


Oedeemtherapie ;     

    

FMT Fysiotherapie te Leiden 

FMT TRAINING NA KANKER

 

Door:

Drs. Stijn van Huijstee (Fysiotherapeut, bewegingswetenschapper)

Jolanda Koene-Potma (Fysiotherapeut/oedeemtherapeut)

Kim Stouten (Fysiotherapeut/sportfysiotherapeut i.o.)

 

Inleiding

In 2006 overleden er als gevolg van kanker 39.494 mensen in Nederland. Hiermee is kanker doodsoorzaak nummer twee in Nederland. Het aantal mensen dat lijdt aan kanker neemt nog elk jaar toe (RIVM 2007). Van 366.000 personen in 2000, zal dit aantal in 2015 waarschijnlijk verdubbeld zijn tot 700.000 mensen.

In de laatste jaren is er veel geschreven over kanker en de negatieve gevolgen op het menselijk lichaam van de behandelmethoden. Deze negatieve gevolgen kunnen worden gemeten met behulp van onderzoeken naar de kwaliteit van leven. Aaronson et al., 1998 en Sneeuw et al., 1997b beschrijven beiden een afname in de kwaliteit van leven. Beiden gebruiken onder andere het fysiek functioneren als maat voor de kwaliteit van leven. In beide artikelen wordt een afname van het fysiek functioneren beschreven. Gelukkig neemt de overlevingskans van kanker steeds verder toe. (kankerbestrijding). Om de kwaliteit van leven te verbeteren is er een toenemende vraag naar het behoud / opbouwen van het fysieke functioneren. FMT Training bij Kanker en Oedeem is een specifiek trainingsprogramma, begeleid door een deskundige fysiotherapeut.

 

Relevantie

 

Afname spiervezels

In de literatuur wordt na bestraling en chemotherapie een verandering in spiermorfologie beschreven. De verandering in de spier is voornamelijk de hoeveelheid en de omvang van de spiervezels. Deze zijn recht evenredig gerelateerd aan spierkracht en uithoudingsvermogen van een persoon.

Bewegingsbeperking

Bestraling kan lijden tot fibrosering (kan tot 2 jaar na bestraling). Om de kans op bewegingsbeperking te verminderen is het belangrijk om te bewegen. Littekenweefsel kan ook  lijden tot bewegingsbeperking.

Vermoeidheid

Na chemotherapie en bestraling treedt vaak vermoeidheid op, die lang kan duren. Vermoeidheid ontstaat onder andere door schade, die aangericht wordt aan verschillende orgaansystemen zoals hart en bloedvaten, longen en centrale zenuwstelsel.Vermindering van spierdichtheid (na chemotherapie / bestraling) geeft spierzwakte en vermoeidheid optreedt.

Lymfeoedeem

Indien bij de operatie lymfklieren verwijderd zijn en als gevolg van beschadiging van het lymfstelsel door de bestraling kan er lymfoedeem ontstaan. Tot nu toe heeft onderzoek uitgewezen dat training geen oedeem veroorzaakt of verergert. Bij de FMT training wordt dit in de gaten gehouden en worden adviezen t.a.v. het oedeem gegeven.

Gewichtstoename

Na kanker neemt het gewicht bij mensen vaak toe, soms ook door de medicatie. Dit verhoogt de kans op recidieven. Om gewichtstoename te voorkomen is het belangrijk om voldoende te bewegen en te streven naar de Nederlandse norm voor gezond bewegen: minimaal 5x per week 30 minuten matig intensieve inspanning.

 

Doelen FMT Training bij Kanker en Oedeem

Hoofddoel: verbeteren van kwaliteit van leven door

  • het verbeteren van de algemene conditie
  • een toename van de spierkracht (vermeerderen van omvang en aantal spiervezels)
  • toename van de mobiliteit
  • het vertrouwen krijgen in je lichaam
  • toename van de fysieke kwaliteit van leven.
  • lymfe afvoer bevorderen

 

Met FMT Training bij Kanker en Oedeem worden de bovenstaande doelen nagestreefd.

Intake

FMT Training bij Kanker en Oedeem start altijd met een intake door een gespecialiseerde Fysio-/oedeemtherapeut. Tijdens de anamnese wordt de ziektegeschiedenis in kaart gebracht. Er zal gesproken worden over mogelijke beperkingen, doelen en verwachtingen. Het beginnivo wordt vastgesteld met behulp van enkele testen (conditie, spierkracht, mobiliteit). De informatie over de training staat overzichtelijk in een patiëntfolder en zal bij het eerste bezoek meegegeven worden zodat het rustig na gelezen kan worden.

 

Training

De training zal twee keer per week plaats vinden. De tijd is afhankelijk van de fysieke belastbaarheid en is maximaal een uur.

De training is op gebouwd in 4 blokken

  1. warming-up maximale intensiteit 60%, 10 min fietsen/ cross/ loopband/ roei ergometer. (warming-up (60%) en conditie verbeteren (80%).)
  2. krachttraining (15,20 en 25 herhalingen in 3 - 4 sets
  3. cardio met intensiteit 80% van maximale hartfrequentie, 80 rpm
  4. krachttraining.

 

Verwijzing

Mensen kunnen verwezen worden door hun huisarts of door een specialist.

 

Kosten

De kosten voor FMT Training bij Kanker en Oedeem wordt vergoed door de zorgverzekering vanuit de basisverzekering, indien er een verwijzing is met diagnose CA. (De eerste 9 behandelingen worden vergoed vanuit de aanvullende verzekering).

Diagnose code (door FMT op declaratie vermeld)

    46 lymfe oedeem                              onbeperkt

    00 ampu bew app                             onbeperkt

    68 chir bew app                                12 maanden indien door Specialist verwezen

    69 nieuw vorming zonder chir.            24mnd

 

Inclusiecriteria

Patiënten hebben het reguliere traject doorlopen en zijn gemotiveerd om aan het fysiek functioneren te werken.

Voor patiënten met oedeem is deelname GEEN belemmering.

 

Exclusiecriteria

    Ernstige co-morbiditeit

    Psychisch en of cognitieve beperkingen

 

Literatuurlijst

  1. Phys Ther. 2006 Oct;86(10):1398-405.

 

  1. Exercise for women with or at risk for breast cancer-related lymphedema.Bicego D, Brown K, Ruddick M, Storey D, Wong C, Harris SR.

 

  1. Kankerbestrijding rapportage 2006

http://www.kwfkankerbestrijding.nl/index.jsp?objectid=14760

 

  1. RIVM 2006 incidentie, prevalentie en overlevingskans van anker

 

  1. http://www.kwfkankerbestrijding.nl/index.jsp?objectid=17158

 

  1. http://www.nki.nl/NR/rdonlyres/A66BABDC-ADFA-489E-A385-8407193DBD30/0/TegenkrachtbrochureDEF.pdf

 

Vochtophoping
U bent of komt in behandeling bij een lymfdrainage therapeute omdat u last hebt van "lymfoedeem"of vochtophoping. Een zwaar of vermoeid gevoel in de arm of het been, een strak en gespannen gevoel rondom de pols, vingers, enkels, elleboog of knieën kan het gevolg zijn van vochtophoping. Vaak heeft een patiënt pijn. Behandeling is noodzakelijk om een verdere toename van het oedeem te voorkomen.
Lymfoedeem
Lymfoedeem is vochtophoping die wordt veroorzaakt door een storing in het lymfsysteem. Deze storing kan zijn aangeboren. Meestal treedt lymfoedeem echter op na een ernstige beschadiging van de lymfvaten of lymfklieren als gevolg van een operatie of bestraling. Lymfoedeem begint met een gevoel van spanning in de huid door de zwelling van bijvoorbeeld arm of been. Lymfoedeem is niet alleen hinderlijk, maar kan ook ontstekingen ("wondroos") en gewrichtsklachten tot gevolg hebben.

Lymfstelsel
Het lymfstelsel, wat een reinigings- en een afweersysteem is, is een netwerk van lymfvaten en lymfknopen door het gehele lichaam heen. In totaal heeft de mens ongeveer 600m2 lymfvatweefsel. Lymfvaten nemen weefselvocht op met daarin opgelost, eiwitten, afvalstoffen en schadelijke deeltjes die niet in de bloedbaan kunnen worden opgenomen. De schadelijke deeltjes en afvalstoffen worden in de lymfknopen vernietigd. Met name in de liezen, in de oksels en in de hals zitten veel lymfknopen die als filters werken.

Behandeling
De behandeling van lymfoedeem bestaat uit oedeemtherapie die de volgende onderdelen bevat: manuele lymfedrainage, oedeem- en fibrosegrepen, compressietherapie en bewegings- en ademhalingsoefeningen. In een aantal gevallen zal de therapeut daarnaast gebruik maken van een drukgolfapparaat of "lymfpress." Een behandeling duurt gemiddeld 45 minuten. de beste resultaten worden verkregen na een intensieve start van de behandeling. Dit betekent, dat u de therapeut in het begin 3 tot 5 maal per week bezoekt. de duur van de totale behandeling is afhankelijk van een aantal factoren en verschilt per persoon. Om de voortgang van de behandeling te kunnen bepalen, wordt de omvang van het oedeem regelmatig gemeten. Aan het einde van de behandelperiode meet de therapeut vaak een therapeutisch-elastische kous aan om het verkregen resultaat te behouden.

Manuele lymfedrainage
Manuele lymfedrainage is een techniek waarbij de therapeut probeert, door een zachte pompende beweging, de vochtopname door de lymfvaten te stimuleren en het functioneren van goede vaten te bevorderen. Hierdoor wordt de opname en afvoer van weefselvocht verhoogd.

Oedeem- en fibrosegrepen
Oedeem- en fibrosegrepen zijn speciale handgrepen die de therapeut toepast bij bepaalde lymfoedeemgradaties. Door middel van oedeemgrepen kan lymfvocht door het weefsel heen worden geleid naar een plaats waar het gemakkelijker wordt opgenomen. Met fibrosegrepen kan verhard weefsel ("fibrose") soepeler worden gemaakt.

Ambulante compressietherapie
Deze therapie is een combinatie van zwachtelen en bewegen. Om het effect van de behandeling te behouden, worden ledematen ingezwachteld. In combinatie met compressietherapie is het van groot belang dat u bewegingsoefeningen doet. Als het oedeem na verloop van tijd niet verder afneemt, meet de therapeut een therapeutisch-elastische kous aan.

Bewegings- en ademhalingsoefeningen
De therapeut leert u specifieke bewegings- en ademhalingsoefeningen aan, die de afvoer van lymfvocht bevorderen. U kunt dit proces verder stimuleren door de oefeningen thuis zelf te doen. Beweging stimuleert namelijk de lymfvaten, waardoor overtollig vocht wordt afgevoerd. Voldoende bewegen is dus belangrijk, maar let er wel op dat u overbelasting van het lichaam voorkomt.

Vergoeding
De fysiotherapeutische behandeling bij lymfoedeem wordt altijd volledig vergoed door alle ziektekosten verzekeraars.